Odwaga w biznesie

Zgodnie z definicją słownikową: Odwaga to umiejętność stawienia czoła zagrożeniu, trudności, niepewności czy bólowi bez ulegania czy bycia sparaliżowanym przez uczucie strachu.

Warto przyjrzeć się etymologii angielskiego słowa: „courage” (odwaga). Pochodzi ono od łacińskiego „cor”, które oznacza „serce”. Mówimy zatem o przyjmowaniu wszystkiego poprzez serce, czyli w przypadku biznesu – zarządzanie poprzez serce.

Kierowanie się sercem jest drogą odwagi. Zarządzanie tylko głową jest chłodne, oparte jedynie na kalkulacji, liczbach, wykresach, pozbawione emocji i marginalizujące relacje.

Skąd się bierze odwaga? Na pewno się z nią nie rodzimy. Budujemy ją wraz z doświadczeniem. Każda sytuacja, w której rzuciliśmy wyzwanie strachowi buduje naszą pewność siebie, odwagę i chęć podejmowania dalszego ryzyka.

Z drugiej strony, za każdym razem gdy przegrywamy ze strachem, wzmacniamy go. W efekcie zaczynamy unikać sytuacji do przetestowania swojej odwagi, co w końcu prowadzi do naszego rozżalenia i frustracji.

Poziom odwagi różnicuje jakość lidera

Jak powiedział Arystoteles: Odwaga jest najważniejszą z cnót, ponieważ gwarantuje pozostałe”

Odwaga jest cechą, która odróżnia liderów doskonałych od dobrych. Stając się liderem akceptujesz także niewygodę i brak komfortu. Odwaga to działanie w obliczu strachu.

Czy będąc liderami czuliście się kiedyś niekomfortowo? Sądzę, że często gdyż jest to wpisane w bycie liderem. Odwaga w biznesie to jednak nie tylko podejmowanie odważnych decyzji. Podejmowanie decyzji i przyjmowanie na siebie pełnej odpowiedzialności za skutki  swoich wyborów to ryzyko wpisane w stanowisko.  

Zauważmy, że „odwaga” nie oznacza bycia odważnym bez odczuwania strachu. Strach jest naturalną cechą człowieka i brak jego odczuwania nie oznacza wcale nieustraszoności, a wręcz przeciwnie – jest objawem mentalnej dysfunkcji. Strach jest bardzo pożyteczną emocją, ostrzega nas i chroni. Każdy z nas czuje strach tylko różnie sobie z nim radzi. Jednych on paraliżuje, innych, dzięki adrenalinie, pobudza do działania na najwyższych obrotach.   

Odważny lider odczuwa strach, ale potrafi go opanować i skutecznie działać pomimo niego.

Czym zatem charakteryzuje się odważny lider?

Buduje silne zaufanie i dba o wartości będące kręgosłupem organizacji

Czy zauważyliście pewną prawidłowość, że im bardziej niebezpieczny biznes tym silniejsze, głębsze relacje pomiędzy szefem i podwładnymi. Weźmy na przykład załogi kutrów wypływających na połowy dalekomorskie, ekipy wycinające drzewa w Kanadzie czy też siły specjalne w Afganistanie. Wszędzie tam absolutnie najważniejszą rzeczą jest 100-procentowe zaufanie do siebie aby przeżyć.   

I teraz pytanie: Czy jako leader starasz się budować tego typu zaufanie czy też zarządzasz jedynie poprzez liczby, wskaźniki i stały monitoring czy podgląd wszystkich działań swoich podwładnych?   

Lider samuraj nie zarządza w skali mikro, ufa i deleguje zadania. Badania dowodzą, że ludzie starają się zazwyczaj sprostać pokładanym w nich nadziejom. Jeżeli jednak oczekiwania lidera względem pracownika są niskie, zwrot także będzie niski.

Nie obawia się otaczać lepszymi od siebie

Odważni liderzy nie otaczają się potakiwaczami, którzy muszą nieustannie utwierdzać lidera w przekonaniu, że jest wspaniały. Lider samuraj dobiera sobie takich ludzi, którzy po pierwsze będą mieli odwagę przekazywać prawdziwe, rzetelne i uczciwe informacje i którzy z drugiej zaś strony swoimi opiniami, pomysłami i spostrzeżeniami będą prowokowali lidera do kreatywnego myślenia,  poszerzali jego horyzonty i perspektywę widzenia.

W rzeczywistości dochodzi często do paradoksu. Z jednej strony lider chciałby mieć mocny i bardzo kompetentny zespół, z drugiej stara się w każdej możliwej sytuacji udowodnić menedżerom liniowym, że merytorycznie jest lepszy od każdego z nich. Zamiast zarządzać strategicznie, zarządza w mikroskali, ściśle kontrolując i nigdy nikomu nie ufając.

Lider jest tak mocny jak zespół go otaczający. Organizacja natomiast jest tak silna jak jej najsłabsze ogniwo.

Jest wizjonerem otwartym na zmiany

Prawdziwi liderzy podejmują decyzje na podstawie własnej intuicji, a nie tego, co robi inni. Zwłaszcza jeżeli chcą być pionierami i przecierać szlaki. Przykładem może być Elon Musk, wizjoner i filantrop, założyciel firmy Tesla. Musk zanotował w swojej karierze więcej porażek, niż ktokolwiek inny. Nigdy się jednak nie poddał, będąc przekonanym o słuszności kierunku w którym poszedł czyli popularyzacji samochodów z napędem elektrycznym.

Odważni liderzy potrafią odróżnić to, co jest niemożliwe do zrealizowania, od tego czego po prostu nikt jeszcze nigdy nie próbował zrealizować.   

Łamie utarte schematy i sposoby działania

Odważny lider jest non konformistą, kwestionuje dotychczasowe schematy działania. W ten sposób tworzy nową jakość. Dobrym przykładem może być Richard Branson, właściciel obejmującej ponad 400 firm Virgin Group. Stworzył on zasadę nieograniczonej ilości dni urlopu dla wszystkich menedżerów łamiąc dotychczasowy standard w biznesie max 2-3 tygodnie w roku. Uznał, że jeżeli ktoś chce wziąć miesiąc czy dwa miesiące urlopu i zrealizować swoje marzenie, którym jest wycieczka dookoła świata, to może to zrobić. Jak wróci, będzie przecież pracował jeszcze lepiej i efektywniej.     

Czuje się komfortowo poza strefą komfortu

Odwaga i komfort nigdy nie idą w parze. Jeżeli lider dba o to by stale przebywać w strefie komfortu, ma małe szanse aby się uczyć, rozwijać nowe idee czy przecierać nowe szlaki. Jeżeli natomiast świadomie rezygnuje z komfortu,, otwiera się na trudniejsze acz inspirujące życie. Rezygnacja lidera z komfortu nie jest jednak łatwa, bo oznacza częściową rezygnację z własnej dumy, prestiżu, znaczenia i siły.  

Potrafi skutecznie działać w obliczu strachu

Samuraj musiał pokonać strach przed śmiercią, która czyhała na niego każdego dnia. Okazywanie strachu okrywało hańbą, z drugiej zaś brak umiejętności panowania nad nim znacznie ograniczał możliwości przeżycia. Dlatego też samurajowie nauczyli się żyć z myślą, że każdy kolejny dzień może być ich ostatnim. Po jakimś czasie ich umysł tak się przyzwyczajał do myśli o śmierci, że strach przed nią tracił całą swoją moc.

Jak zatem opanować strach w biznesie? Zaakceptować to, co się może zdarzyć poprzez regularne przepracowywanie wszystkich możliwych scenariuszy. W momencie gdy lider „zaprzyjaźnia się” z myślą o utracie pracy, przestaje go ona paraliżować.

Możecie powiedzieć. W porządku, ale jak stracę pracę, to czeka mnie długa lista okropności. Tak naprawdę nie wiemy co nas spotka dopóki to się nie stanie. Scenariusz możliwych wydarzeń jest wówczas pisany przez strach. A może utrata pracy otworzy przed nami nowe możliwości, o których nie mieliśmy kiedyś odwagi pomyśleć…

Buduje uczciwą i otwartą komunikacja w firmie (włącznie z konstruktywną krytyką)

Odwaga jest kluczowym elementem nie tylko na placu boju, ale również w codziennej komunikacji w firmie. Szkolenia dla liderów zwykle nie dotykają tego tematu, w związku z czym menedżerowie przekazują swoim przełożonym tylko „dobre” informacje, a zatrzymują dla siebie prawdę o rzeczywistości dla „dobra” szefa. W momencie gdy realna informacja dociera do lidera, sytuacja często nabrzmiewa tak bardzo, że trudno jest liderowi podjąć skuteczne działania zapobiegawcze. Z drugiej zaś strony nie ma nikogo odważnego, kto byłby w stanie powiedzieć jak wygląda faktyczna sytuacja i wziąć za to odpowiedzialność, która po prostu rozmywa się organizacji.

Po części sytuację taką usprawiedliwia fakt, że słaby lider może publicznie zdyskredytować bądź nawet zwolnić osobę, która wypowiada treści nie będące zgodne z tym, co dany lider chciałby usłyszeć. W związku z powyższym menedżerowie nie decydują się na otwartą komunikację w obawie o swoją przyszłość w firmie i starają się „rozgrywać” tematy zgodnie z przyjętą linią.

Lider samuraj zawsze chce znać realną rzeczywistość bez względu na to czy jest ona dla niego wygodna czy nie. Wychodzi z założenia, że realne decyzje można oprzeć jedynie na realnych przesłankach, a nie na wyobrażeniach rzeczywistości. Lider samuraj otacza się więc osobami, które mają odwagę komunikować niepopularne treści, zamiast angażować się w korporacyjną politykę.

Szkolenie menedżerów na temat odwagi powinno zacząć się od określenia przez lidera obszarów, w których potrzebuje on wsparcia zespołu. Kolejnym krokiem jest faktyczne zachęcenie zespołu do wyrażania szczerych i konstruktywnych opinii oraz nagradzanie tych, którzy zaryzykują. Gdy zespół przekonuje się, że otwarta komunikacja nie wiąże się dla nich z zagrożeniem i negatywnymi konsekwencjami, możemy wówczas liczyć na zmianę klimatu i kultury organizacji.

Facebook