NIE SZANUJESZ INNYCH, NIE LICZ NA SZACUNEK !

Potrzeba szacunku i uznania to jeden z najważniejszych czynników motywacyjnych. Dla każdego, bez względu na miejsce w strukturze firmy. Uznanie i szacunek to czynniki dużo silniej oddziaływujące, niż samo wynagrodzenie. A im większy stres i frustracja w pracy, tym silniejsza potrzeba pozytywnej motywacji i bycia docenionym.

Czym jest szacunek?

Wyraz „szacunek” został zapożyczony z języka niemieckiego. Niegdyś miał on w języku polskim postać „szacunk” (z niemieckiego”Schatzung”) i oznaczał szacowanie ceny czy wartości przedmiotu. Rozszerzenie semantyczne miało miejsce dopiero w XVII i XVIII wieku, kiedy doszedł jeszcze do tego kontekst podmiotowy czyli odniesienie do człowieka, jak też moralny czyli wycena wartości człowieka.    

Szacunek był niegdyś niezmiernie ważnym elementem kodeksu samuraja. Obecnie jest częścią osobowości wojownika sztuk walki. Jeżeli zajrzelibyście do sali treningowej zauważylibyście uczniów kłaniających się przy wchodzeniu na salę, przy jej opuszczaniu, jak też w podziękowaniu za poprawę technik czy uwagi instruktora. Ukłon przed wejściem na salę jest właśnie okazaniem szacunku współćwiczącym, prowadzącemu, jak też sztuce, którą wszyscy mogą praktykować dzięki temu, że nasi przodkowie poświęcili całe swoje życie żeby móc ją doskonalić i przekazywać dalej. Przekazywać aby przetrwała sztuka i związana z nią tradycja, szacunek i morale.

Prawdziwy szacunek pochodzi bowiem z serca, a nie z automatycznego i wyuczonego odruchu. Działanie lidera samuraja opiera się na jego kodeksie, honorze i czynieniu tego, co słuszne a nie oczekiwane. Wojownik okazuje głęboki szacunek wchodząc do sali treningowej ponieważ tak czuje w sercu. Robi tak ponieważ szanuje prowadzącego za to kim jest, za jego niezłomność, wysokie standardy moralne, bycie przykładem dla innych i wreszcie za poświęcenie swojego życia aby wspierać rozwój innych. Okazanie szacunku do prowadzącego, nauczyciela czy przełożonego to informacja na temat naszego charakteru i wartości, którymi się kierujemy w życiu. Jeżeli nie okazujemy komuś szacunku, to nie świadczy to źle o tym kimś, tylko o nas.  

Moglibyście jednak dostrzec też coś innego. Moglibyście zauważyć, że część uczniów kłania się jakby automatycznie, nie przykładając do tego wielkiej wagi, traktując ukłon jak obowiązkowy zwyczaj czy zachowanie, którego oczekuje od nich prowadzący.

„Człowiek może oczekiwać szacunku tylko wtedy, gdy sam szanuje innych”

Dwa rodzaje szacunku

Myślę, że konieczne jest rozróżnienie dwóch rodzajów szacunku. Pierwsze znaczenie dotyczy traktowania innych z szacunkiem. Jest wpisane bardziej w dobre wychowanie lidera samuraja, niż w zasługi, za które kogoś szanujemy.

Drugie zaś znaczenie dotyczy okazywania komuś głębokiego szacunku. I o ile nie jesteśmy zobowiązani do tego, by okazywać innym głęboki szacunek, to powinniśmy traktować ich po prostu z szacunkiem. Tak, nawet jeżeli inni nie zasługują na nasz szacunek, to wojownik traktuje innych w sposób zgodny z własnym systemem wartości, nie uzależnionym od czyjegoś zachowania.

Jak powiedział Baltazar Gracian, hiszpański prozaik i jezuita:

Człowiek honoru nigdy nie zapomina kim jest tylko ze względu na to kim są inni”.

Nie musisz być szanowany przez wszystkich  

Lider samuraj nie stara się być szanowany przez wszystkich. Zachowuje się w sposób godny szacunku, zgodny ze swoimi wartościami i nie zastanawia się co myślą o nim inni. Pamięta o tym, że to on, a nie inni, decyduje o tym czy jest wart szacunku czy nie. Stara się zasłużyć na ich szacunek pokazując, że jest człowiekiem honoru, wartości i wysokich standardów. I co najważniejsze, nigdy nie chodzi na moralne skróty!

Wielu menedżerów zastanawia się dlaczego, pomimo ich doskonałych wyników nie są szanowani tak, jakby to sobie wyobrażali. Właśnie, często ich wyobrażenie o własnych przymiotach menedżerskich rozmija się całkowicie z ich oceną i postrzeganiem przez innych (zwłaszcza podwładnych).

Menedżerowie nie zdają sobie sprawy z kumulacyjnego efektu drobnych, codziennych czynności. Są przekonani, że podpisanie wielkiego kontraktu czy pozyskanie cennego klienta jest wystarczającą przesłanką do bycia szanowanym. A tymczasem to właściwe postępowanie w codziennych, małych sprawach buduje szacunek innych.

Jak mówi chińskie powiedzenie:

„ Jeżeli chcesz poznać charakter człowieka, daj mu władzę”

Szacunek wymuszony vs zasłużony

Menedżerowie i liderzy starają się często wymusić szacunek na podwładnych, będąc przekonanymi, że należy im się to ze względu na stanowisko i wysoką pozycję w hierarchii firmy. Agresja i bezpardonowe traktowanie podwładnych jest opatrznie odbierane jako mocna osobowość szefa. A dobre wyniki usprawiedliwiają często agresywne i nieludzkie traktowanie innych. I owszem, podwładni takiego szefa będą czuli respekt wynikający z siły jego stanowiska i pozycji w firmie, ale nie będzie to szacunek pochodzący z serca. Podwładni takiego szefa nie zostaną po godzinach dlatego, że szanują i wspierają swojego przełożonego, ale wyłącznie dlatego, że zostali zmuszeni, zaszantażowani czy „zmotywowani” finansowo.

Niestety, często agresja i brak poszanowania innych idzie w parze z deficytem kompetencji, który jest maskowany przez tupet, arogancję i źle rozumianą siłę. Lider samuraj nie musi demonstrować swojej siły, a i tak wszyscy wiedzą, że kiedy naprawdę musi „uderzyć”, uderzy bez wahania. Ale nigdy nie robi tego na pokaz. Dla lidera samuraja bycie silnym nie polega bowiem na posiadaniu samej siły, ale na właściwym jej wykorzystaniu.   

Jak zapracować na swój szacunek:

Panuj nad swoimi emocjami i demonstruj swoją wewnętrzną siłę – spokój, opanowanie i równowagę

Pokaż swoją ciekawość poglądami innych

Kiedy się nie zgadzasz, zawsze mów dlaczego

Szukaj sposobności aby wspierać innych i budować ich poczucie własnej wartości

Naucz się aktywnie słuchać innych

Przyznawaj się do błędu

Zawsze dotrzymuj danego słowa

Otwórz się na zmiany, doskonalenie i ciągły rozwój

Kontroluj sposób mówienia oraz sygnały werbalne i niewerbalne

Śmiej się (również z siebie)

Facebook